Hoeveel groepen heb ik nodig in mijn meterkast?

De vuistregel

Elk apparaat dat veel stroom trekt, of dat je niet wilt verliezen als er iets anders uitvalt, krijgt een eigen groep:

• Inductiekookplaat — meestal twee groepen, soms een krachtstroomaansluiting
• Oven — eigen groep
• Vaatwasser — eigen groep
• Wasmachine — eigen groep
• Droger — eigen groep (een warmtepompdroger mag soms samen met de wasmachine)
• Laadpaal — eigen groep, verplicht, met eigen aardlekbeveiliging
• Koelkast of vriezer — liever apart, zodat je eten niet ontdooit als er elders een zekering uitslaat

Daarnaast groepen voor verlichting en stopcontacten, gescheiden en verdeeld per verdieping. Gaat er dan iets mis op zolder, dan sta je beneden niet in het donker.

Waarom oude kasten tekortschieten

Een meterkast uit de jaren zeventig of tachtig is ontworpen voor een huishouden met een gaskookplaat, een televisie en een wasmachine. Vier groepen was ruim voldoende. Sindsdien is er een vaatwasser bijgekomen, een droger, een magnetron, inductie in plaats van gas, en steeds vaker een auto die ’s nachts aan de laadpaal hangt.

Het gevolg merk je in de praktijk: de zekering slaat eruit op het moment dat het druk is in de keuken, of de aardlekschakelaar gaat als de wasmachine en de droger tegelijk draaien. Dat is geen storing, dat is een kast die vol zit.

Hoe je ziet of er ruimte is

Open de deur van je meterkast en tel de zwarte of witte schakelaartjes op een rij. Dat zijn je groepen. Zie je links daarvan een of twee bredere schakelaars met een testknopje, dan heb je aardlekbeveiliging. Is er geen testknop te bekennen, dan is de kast waarschijnlijk van vóór 1975 en is vervangen om meer dan alleen ruimte een goed idee.

Lege plekken op de rail betekenen dat er groepen bij kunnen. Zit de rail vol, dan is uitbreiden alleen mogelijk met een nieuwe of extra kast.

Een groep bijplaatsen of de hele kast vervangen?

Is er ruimte op de rail en is de kast verder in orde — met aardlekbeveiliging en automaten in plaats van stoppen — dan volstaat bijplaatsen. Zit de kast vol, of zitten er nog draadzekeringen in, dan is een nieuwe groepenkast op termijn goedkoper dan er steeds iets aan blijven knutselen.

Wat past er op één groep?

Een gewone groep in een woning is beveiligd met 16 ampère. Bij 230 volt komt dat neer op ongeveer 3.680 watt. Dat klinkt als veel, tot je gaat optellen wat er tegelijk aan staat:

• Waterkoker: 2.200 watt
• Magnetron: 900 watt
• Vaatwasser tijdens het verwarmen: 2.000 watt
• Droger: 2.500 watt
• Stofzuiger: 900 watt

Een waterkoker en een vaatwasser die tegelijk opwarmen zitten samen al boven de 4.000 watt. Daarom slaat de zekering er zo vaak uit op het moment dat er gekookt wordt: niet omdat er iets stuk is, maar omdat de optelsom niet past.

Een automaat schakelt trouwens niet meteen uit bij 16,1 ampère. Hij heeft een vertraging die groter is naarmate de overschrijding kleiner is, zodat de korte aanloopstroom van een motor hem niet uitschakelt. Blijf je er structureel overheen, dan gaat hij er wel uit — en dat is precies wat hij hoort te doen.

Eén fase of drie

De meeste oudere woningen hebben een aansluiting van één fase, meestal 1x35A of 1x40A. Daarmee heb je in totaal zo’n 8.000 tot 9.000 watt beschikbaar voor het hele huis. Zolang je op gas kookt en geen auto laadt, kom je daar prima mee uit.

Komt daar inductie bij, een warmtepomp en een laadpaal, dan wordt het krap. Drie fasen verdeelt het verbruik over drie aparte draden, waardoor er veel meer vermogen beschikbaar is en de belasting evenwichtiger verdeeld raakt. Dat is geen kwestie van meer groepen bijplaatsen; het is een verzwaring die je bij de netbeheerder aanvraagt en waarvoor de aansluiting in de meterkast wordt aangepast.

Op de foto van je meterkast zien we aan de hoofdzekering meteen wat je hebt: één dikke zekering betekent één fase, drie naast elkaar betekent drie fasen.

Wat het kost als je te lang wacht

Een kast die vol zit, nodigt uit tot noodoplossingen: een extra apparaat op een bestaande groep, een verdeelstekker achter de wasmachine, een verlengsnoer naar de garage. Elk van die oplossingen verhoogt de belasting op bedrading die daar niet op berekend is. Warme stopcontacten, een schroeilucht of bruine verkleuring rond een schakelaar zijn geen kleine ongemakken maar signalen dat er iets te lang te zwaar belast is.